موضوع : [Post_Cat_Title]

آثار انتظار ظهور مهدی (ع)

آیه الله مکارم شیرازی

بعضی از ناآگاهان چنین پنداشته‏اند که انتظار ظهور مهدی (ع) بر اساس آیات فوق(که درمقاله قبل آمده است) ممکن است سبب رکود و عقب ماندگی یا فرار از زیر بار مسوولیتها و تسلیم در برابر ظلم و ستم گردد، چرا که اعتقاد به این ظهور بزرگ مفهومش قطع امید است از اصلاح جهان قبل از او حتی کمک کردن به گسترش ظلم و فساد است تا زمینه ظهور آن حضرت فراهم گردد.

این سخنی است که سالهاست بر سرزبان مخالفان و منکران قیام مهدی (ع) است و ابن خلدون به آن اشاره کرده است، درحالی که مطلب کاملا برعکس است و انتظار این ظهور بزرگ آثار بسیار سازنده‏ای دارد که در ذیل به طور فشرده می‏آوریم تا معلوم شود آنها که چنین قضاوت کرده‏اند قضات عجولانه و حساب نشده‏ای است در برابر مساله‏ای که هم در قرآن مجید به آن شاره شده و هم در احادیث متواتره که در کتب معروف اهل سنت و منابع مشهور شیعه آمده با صراحت مطرح شده است .

* * *
حقیقت انتظار و آثار سازنده آن
سخن در این بود که آیا ایمان به ظهور مهدی (ع) با آن برنامه جهانیش که عالم را پر از عدل و داد می‏کند و ریشه‏های ظلم و ستم را قطع می‏نماید اثر سازنده تربیتی دارد یا آثار منفی ؟

آیا ایمان به چنین ظهوری انسان را چنان در افکار رویایی فرو می‏برد که از وضع موجود خود غافل می‏گردد و تسلیم هرگونه شرایط می‏کند ؟

و یا این که به راستی این عقیده یک نوع دعوت به قیام و سازندگی فرد و اجتماع است ؟

آیا ایجاد تحرک می‏کند یا رکود؟

آیا مسئولیت آفرین است یا مایه فرار از زیر بار مسئولیتها ؟

وبالاخره آیامخدر است یا بیدار کننده ؟

ولی قبل از توضیح و بررسی این سوالات توجه به یک نکته کاملاً ضروری است و آن این که سازنده‏ترین دستورات و عالیترین مفاهیم هرگاه بدست افراد نا وارد یا نالایق یا سوء استفاده چی بیفتد ممکن است چنان مسخ شود که درست نتیجه‏ای بر خلاف هدفی اصلی بدهد و در مسیری بر ضد آن حرکت کند و این نمونه‏های بسیار دارد و مسئله «انتظار» بطوری که خواهیم دید در ردیف همین مسائل است .

موضوع : [Post_Cat_Title]

حجاب، حق الله است یا حق الناس؟ 


آيت‌الله جوادي آملي

قرآن كريم وقتي درباره حجاب سخن مي‏‌گويد، مي‏‌فرمايد: حجاب عبارت است از احترام‌ گذاردن و حرمت قائل شدن براي زن كه نامحرمان او را از ديد حيواني ننگرند؛ بنابراین، نظر كردن به زنان غير مسلمان را بدون قصد تباهي جايز مي‏داند.

شبهه‏اي كه در ذهنيت برخی هست، اين كه مي‏‌پندارند حجاب براي زن محدوديت و حصاري است كه خانواده و وابستگي به شوهر براي او درست کرده و بنابراين، آن را نشانه ضعف و محدوديت زن مي‌دانند.

راهکار اين شبهه و تبيين حجاب در بينش قرآن كريم اين است كه زن بايد كاملا درك كند، حجاب او تنها مربوط به خود او نيست تا بگويد من از حق خودم صرف‏ نظر كردم. حجاب زن مربوط به مرد نيست تا مرد بگويد من راضيم. حجاب زن مربوط به خانواده نيست تا اعضاي خانواده رضايت بدهند. حجاب زن، حقي الهي است؛ بنابراین، مي‏بينيد در جهان غرب و كشورهايي كه به قانون غربي مبتلا هستند، اگر زن همسرداري آلوده شد و همسرش رضايت داد، قوانين آنها پرونده را مختومه اعلام مي‏كند، ولی در اسلام اين چنين نيست.

 

موضوع : [Post_Cat_Title]

مفهوم حق الله و حق الناس و آثار مترتب بر آن در فقه قضایی اسلام


مفهوم حق الله و حق الناس و آثار مترتب بر آن در فقه قضایی اسلام سابقه‌ای به طول تاریخ فقه دارد و در برخی از روایات نیز بدان اشاره شده است. این دو مفهوم پس از پیروزی انقلاب اسلامی با تصویب[1] ماده 290 قانون اصلاح موادی از قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 16/6/1361 که مقرر می‌داشت «در جرایم و اموری که جنبه حق‌اللهی دارند محاکمه مرتکب، حتماً‌ بایستی با حضور متهم صورت گیرد...» و ماده 159 قانون تعزیرات مصوب 18/5/1362 مبنی بر اینکه «در حقوق الناس تعقیب و مجازات مجرم، متوقف بر مطالبه صاحب حق یا قائم مقام قانونی اوست»، وارد حقوق کیفری موضوعه گشت و پس از آن به طور گسترده‌ای در قوانین شکلی و ماهوی بکار رفت ولی قانونگذار هیچگاه تعریفی از حق الله و حق الناس و ضابطه تفکیک بین آن دو ارائه نکرده است.
الف) تعریف حق الله و حق الناس
برخی گفته‌اند: «هر آنچه که اولاً‌ و بالذات معصیت الله و بالعرض تجاوز به حقوق افراد باشد، حق الله و هر چه که عکس آن باشد حق الناس است»[2] و نیز در تعریف حق الله آمده است: «حق الله سلطنت خداوند بر بازخواست بندگان است عموماً بر انجام یا ترک عملی که در مورد آن نهی یا امر شارع به مکلف متوجه شده است»[3] و عده‌ای این دو مفهوم را به آثارش تعریف کرده و گفته‌اند: «هر آنچه که بنده می‌تواند آن را ساقط کند حق الله و هر آنچه که بنده حق اسقاط آن را ندارد حق الله است»[4] و تکالیف را به سه دسته حق الله و حق الناس و حق مختلط تقسیم کرده‌اند «برخی از محققان نیز تأسیس حقوق حق الله را مطابق با حقوق عمومی و حق الناس را معادل با حقوق خصوصی تلقی کرده‌اند»[5] آیت الله اردبیلی پس از ذکر اقوال فقها و حقوقدانان می‌نویسد: «حق الله در دو معنا بکار می‌رود:
1- حق ولایت مطلقه خداوند و آن امر و احکام خداوند و وجوب پیروی از آنهاست و این همان معنای سخن پیامبر است که فرمود: «حَقَّ اللهِ عَلَی العِبادِ اَنْ یَعْبُدوه ولایشرکوا به شیئاً» این معنا منظور بحث ما در اینجا (حکم غیابی) نیست.
2- هر آنچه که ملاک حکم در آن مصالح عامه و خاصه‌ای است اختیارش به دست مکلف نیست اگر چه مصلحت متعلق به او باشد مثل حرمت خودکشی یا فرزندکشی و مقصود از حق الناس چیزی است که ملاک (حکم) در آن مصلحت شخصی است و اختیار آن به دست شخص است مثل وجوب قصاص ودیه که منوط به مطالبه ولی دم است و هر وقت عفو کند منتفی است»[6] از نظرکمیسیون استفتائات شورای عالی قضایی «هر جرمی که موجب تضرر شخص یا اشخاص خاص بشود حق الناس و هر جرمی که باعث اخلال و اختلال در نظم گردد و موجب لطمه بر مصالح اجتماعی و حقوق عمومی باشد حق الله محسوب می‌شود...»[7]

ب) مصادیق حق الله و حق الناس در حقوق کیفری
بر مبنای تقسیم‌بندی مجازات می‌توان گفت تمام جرایم مستوجب مجازات حدی به جز قذف و سرقت قبل از رفع الی الحاکم حق الله و همه دیات و قصاص حق الناس می‌باشند.[8] جرایم تعزیری نیز با توجه به تعریف حق الله و حق الناس، برخی حق الله مثل روابط نامشروع مادون زنا و برخی مثل توهین حق الناس می‌باشند[9] جرایم مستوجب مجازات بازدارنده هر چند که طبق تعریف‌های حقوق، حق الله محسوب می‌شوند در عین حال نظریه‌های مشورتی 5086/7 – 19/7/1384 و 4456/7- 24/8/77 جرایم مذکور در قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 17/8/76 مجمع تشخیص مصلحت نظام که از مصادیق روشن جرایم بازدارنده می‌باشند را از شمول حق الله و حق الناس خارج دانسته و بیان داشته‌اند «جرایم مذکور در قانون مبارزه با مواد مخدر نه جنبه حق‌اللهی دارد و نه جنبه حق الناسی...»[10]

ج)آثار تفکیک حق الله و حق الناس
آثار مختلفی بر تفکیک بین این دو حق در نظام قضایی اسلام مترتب است که مؤلفین فقهی و حقوقی به احصار و بررسی آن پرداخته‌اند در بین کتب حقوقی می‌توان به کتاب «جرایم علیه اموال و مالکیت»[11] دکتر میر صادقی و از بین کتب فقهی به کتاب «فقه القضاء» آیت الله اردبیلی[12] اشاره کرد که در کتاب اخیر تعداد چهارده اثر مترتب بر این تفکیک، برشمرده شده است که برخی از آنها عیناً‌ درج می‌شود.
1- حق الله مبتنی بر تخفیف است برخلاف حق الناس؛
2- صدور حکم غیابی در حق الناس جایز است برخلاف حق الله؛
3- شهادت بر شهادت در حق الناس پذیرفته برخلاف حق الله؛
4- صدور حکم و اجرای آن در حق الناس منوط به مطالبه شاکی است برخلاف حق الله؛
5- در حقوق الله در برخی موارد حاکم حق عفو دارد برخلاف حق الناس.


[1] . شیری، عباس؛ سقوط مجازات در حقوق کیفری اسلام و ایران، تهران، مرکز انتشارات جهاد دانشگاهی شهید بهشتی، سال 1372، ص 112.
[2] .آشوری، محمد؛ عدالت کیفری (مجموعه مقالات)، تهران،‌کتابخانه گنج دانش،‌1376، چاپ اول، ص 214.
[3] .همان.
[4] .موسوی اردبیلی، عبدالکریم؛ فقه القضاء، قم، موسسه النشر لجامعه مفید، 1423 ق، الطبعه الثانیه، ص 188.
[5] .آشوری، عمر؛ آیین دادرسی کیفر، تهران، سمت، 1383، هشتم، ج1، ص 169.
[6] .موسوی اردبیلی، همان، ص 191 و 190.
[7] .شیری، همان، ص 114.
[8] .همان، ص 119.
[9] .همان، ص 119 و 120.
[10] .مجموعه جرائم و مجازات‌ها، تهران، معاونت پژوهش، تدوین و تنقیح قوانین و مقررات، 1385، چاپ سوم، ویرایش دوم، ج 2، ص [11] .میرمحمدصادقی، حسین؛ جرایم علیه اموال و مالکیت، تهران، نشر میزان، سال 1381، نهم، صص 46و 47.
[12] . موسوی اردبیلی، همان، صص 195 و 196.

منبع: pajoohe.com 

موضوع : [Post_Cat_Title]

سوزش آتش جهنم از اثر حق الناس

حاج ميرزا حسين نورى صاحب «مستدرك الوسائل» از دارالسلام نورى حكايت مى‏كند:

از عالم زاهد سيد هاشم حائرى كه مبلغ يك صد دينار كه معادل ده قران عجمى بود از يك نفر يهودى به عنوان قرض گرفتم كه پس از بيست روز به او برگرداندم ، نصف آن را پرداختم و براى پرداخت بقيه آن او را نديدم جستجو كردم ، گفتند :

به بغداد رفته .

شبى قيامت را در خواب ديدم ، مرا در موقف حساب حاضر كردند ، خداوند مهربان به فضلش مرا اذن رفتن به بهشت داد .

چون قصد عبور از صراط كردم ، زفير و شهيق جهنم مرا بر صراط نگاه داشت و راه عبورم را بست ، ناگاه طلبكار يهودى چون شعله‏اى از جهنم خارج شد و راه بر من گرفت و گفت : بقيه طلب مرا بده و برو . من تضرع كردم و به او گفتم : من در جستجويت بودم تا بقيه طلبت را بپردازم ولى تو را نيافتم . گفت : راست گفتى ولى تا طلب مرا ندهى از صراط حق عبور ندارى . گريه كردم و گفتم : من كه در اينجا چيزى ندارم كه به تو بدهم . يهودى گفت : پس بجاى طلبم بگذار انگشت خود را بر يك عضو تو بگذارم . به اين برنامه راضى شدم تا از شرش خلاص شوم ، چون انگشت بر سينه‏ام گذاشت از شدت سوزش آن از خواب پريدم[20] ! !

ابتلاى به سوء حساب در برزخ

مرحوم علامه مجلسى رحمه‏الله از شهيد اول از احمد بن ابى الجوزى نقل مى‏كند كه :

آرزو داشتم در عالم خواب ابو سليمان دارانى راكه از عباد و زهاد بود ببينم ، پس از گذشت يكسال از فوتش او را ديدم و گفتم : خداوند با تو چه معامله كرد ؟

گفت :

اى احمد ! وقتى در دنيا بودم از باب صغير مى‏آمدم بار شترى را ديدم يك چوب كوچك به اندازه خلال از آن گرفتم ، نمى‏دانم با آن خلال كردم يا دور افكندم ، اكنون يكسال است كه مبتلا به سختى حساب آن هستم[21] .

آرى ، اميرالمؤمنين عليه‏السلامدر نامه‏اى به محمد بن ابى‏بكر به اين حقيقت اشاره مى‏فرمايد :

وَاعْلَمُوا عِبادَ اللّهِ اَنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ سائِلُكُمْ عَنِ الصَّغيرِ مِنْ عَمَلِكُمْ وَالْكَبيرِ مِنْ عَمَلِكُمْ[22] :

اى بندگان خدا ! بدانيد كه خداوند عزوجل از كوچك و بزرگ عمل شما در قيامت خواهد پرسيد .

عذاب به خاطر هيجده تومان

شهيد بزرگوار مرحوم دستغيب از جناب سيد حسن بن سيد على اصفهانى نقل مى‏كند كه فرمود :

هنگام فوت پدرم در نجف اشرف مشغول تحصيل بودم و كارهاى پدرم بدست بعضى از برادرانم برگزار شده بود و مرا هيچ اطلاعى از گزارش آن‏ها نبود .

چون هفت ماه از فوت پدرم گذشت ، مادرم در اصفهان درگذشت و جنازه‏اش را به نجف اشرف حمل كردند .

در آن اوقات ، شبى پدرم را در خواب ديدم و گفتم : شما در اصفهان فوت كرديد ، اكنون در نجف هستيد ؟ فرمود : بلى ، پس از فوت مرا اينجا جاى دادند

منبع : erfan.ir 

موضوع : [Post_Cat_Title]

نظارت وبازرسى  (در بحث رشوه)

دومين راه حفظ وسلامتى بيت المال از آفتها نظارت وبازرسى دقيق مسؤ ولان نظام است .

سـدّ كـنـنـد. كـمـترين فايده چنين كارى اين است كه نخست از بروز هرگونه آفتى ـ در حد امكان ـ جـلوگيرى مى كند وآمار خيانت وحيف وميل كاهش مى يابد، ديگر اينكه در صورت بروز نارسايى در مصرف بيت المال ، در اولين فرصت ، اقدام ضرورى انجام مى گيرد و دست خائنان كوتاه مى شود.

اميرمؤ منان عليه السلام در اين راستا اين گونه رهنمود مى دهد :

(ثـُمَّ تَفَقَّدْ اَعْمالَهُمْ وَ ابْعَثِ الْعُيُونَ مِنْ اَهْلِ الصِّدْقِ وَ الْوَفاءِ عَلَيْهِمْ فَاِنَّ تَعاهُدَكَ فىِ السِّرِ لاُِمُورِهِمْ حَدْوَةٌ لَهُمْ عَلىَ اسْتِعْمالِ الاَْمانَةِ وَ الرِّفْقِ بِالرَّعيَّةِ.) (419)

بـه كـارهـاى كـارگزارانت رسيدگى كن و بازرسهاى درستكار و با وفا بر آنان بگمار، چرا كه بازرسى نهانى از كار آنها انگيزه امانتدارى وخوش رفتارى با مردم است .

ج ـ مجازات خائنان

مـجـازات شـديـد خـائنـان سوّمين راه حفظ اموال عمومى است ؛ زيرا سختگيرى ومجازات خائن ، درس عبرتى براى ديگران خواهد شد كه به فكر طغيان وخلاف نيفتند. على (ع ) در اين مورد نيز به مالك اشتر چنين مى فرمايد:

َيـْهِ عـِنـْدَكَ اَخـْبارُ عُيُونِكَ اِكْتَفَيْتَ لِذلِكَ شاهِداً فَبَسَطْتَ عَلَيْهِ الْعُقُوبَةَ فى بَدَنِهِ واَخَذْتَهُ بـِمـا اَصـابَ مـِنْ عـَمـَلِهـِثـُمَّ نـَصـَبـْتـَهُ بـِمـَقـامِ الْمـَذَلَّةِ وَ وَ سـَمـْتـَهُ بَِالْخـِيـانـَةِ وَ قـَلَّدْتَهُ عارَ التُّهْمَةِ) (420)

اگـر يـكـى ازآنـان دست به خيانتى گشود وگزارش جاسوسان تو برآن خيانت همداستان بود، بـديـن گـواه بسنده كن وكيفر او را با تنبيه بدنى بدو برسان وآنچه به دست آورده بستان ، سپس او را خوار بدار وخيانتكار شمار و طوق بدنامى را در گردنش درآر.

خـائنـان بـه امـوال عـمـومـى در نـظـر گـرفـت : تـنـبـيـه بـدنـى ، بـاز پـس گـيـرى اموال غارت شده ، جبران آنچه از دست رفته ، معرفى او به عنوان خائن ، پرونده سازى وبدنام كـردن او تـا ديـگـران او را بـه كـار نـگـمـارنـد. به اميد آن كه راههاى بهترى نيز براى حفاظت اموال عمومى طرح وعملى شود.

رشوه

يكى از پديده هاى ناهنجار اقتصادى كه گريبانگير بيشتر جوامع انسانى است ، (رشوه خوارى )مـى بـاشـد كـه بـسـان آفتى ويرانگر، تاروپود قانون ومقررات را ازهم گسيخته وسبب هرج ومرج مى گردد.

مفهوم رشوه

رشوه ،آن مزد ومالى است كه براى از بين بردن حقّ دهند، يا جهت حقّ نمودن باطلى دريافت نمايند و(رَشا) يعنى رشوه داد، منحرف كرد.) (421) رشـوه بـه دوقسمِ رشوه در حكم وقضاوت و رشوه براى راه افتادن كارو تسريع درآن ، تقسيم مـى شود؛ رشوه درحكم ، براى دهنده وگيرنده آن حرام بوده ودر روايات ازآن به عنوان كفر به خدا و رسول ، يادشده است .

چنانكه امام صادق عليه السلام به عمار بن مروان فرمود:

(اَمـّا الرُّشـا ـ يـا عـَمـّارُ ـ فـىِ الاَْحـْكـامِ فَاِنَّ ذلِكَ الْكُفْرُ بِاللّهِ الْعَظيمِ وَ بِرَسُولِهِ صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ.) (422)

امـااى عـمـّار!رشـوه گـرفـتـن دراحـكـام (قـضاوتها) كفر به خداوند بزرگ و رسولش (ص ) مى باشد.

ودر جاى ديگر مى فرمايد:

(مِنْ اَكْلِ الْسُّحْتِ الْرَّشْوَةُ فىِ الْحُكْمِ) (423)

رشوه گرفتن در قضاوت از حرامخوارى است .

گـرفـتـن آن ، حـقّ نـيـسـت ، يـعـنـى اشـكـال كـار در گـيـرنـده رشـوه اسـت كـه اءكـل مـال بـه بـاطـل مـى كـنـد؛ دربـعـضـى ازروايـات هم مى بينيم ، با چنين رشوه گرفتنهايى بـرخـورد شـده اسـت ؛ يـكـى از فـرمـانـداران پـيـامـبراكرم صلى الله عليه وآله رشوه اى را در شكل هديه گرفت . حضرت به او اعتراض كرد وفرمود:

چـگـونـه آنـچـه را حـقّ نـيـسـت ، مـى گـيـرى ؟او پـاسـخ داد : اى رسول خدا!آنچه من گرفتم ، هديه بود.

پـيـامـبـر(ص ) فـرمـود: تـوگـمـان مى كنى اگر يكى از شما درخانه اش بنشيند وكار گزار ما نباشد، مردم چيزى به او هديه خواهند داد؟ (424) اميرالمؤ منين عليه السلام نيز حقيقت اين نوع رشوه را چنين بيان مى فرمايد:

(...طـارِقٌ طـَرَقـَنـا بـِمـَلْفـُوفـَةٍ فـى وِعـائِهـا، وَ مـَعـْجـُونـَةٍ شَنِئْتُها، كَاَنَّما عُجِنَتْ بِريقِ حَيَّةٍ اَوْقَيْئِها...) (425)

شخصى در شب ، نزد ما آمد، باارمغانى درظرف سربسته وحلوايى كه من آن را دشمن داشته ، به آن بدبين بودم ، بطورى كه گويا باآب دهان ياقى ء مار خمير شده بود.

زشـتـى رشـوه سـبـب مـى شـود كه رشوه خوار ورشوه دهنده از نامهايى مانند هديه ، تعارف ، حق وحـسـاب ، حـق زحـمـت و انـعـام ، اسـتـفـاده كنند؛ ولى روشن است كه اين تغيير نامها به هيچ وجه ، تغييرى در ماهيت وزشتى رشوه نمى دهد.

منبع : tebyan.net 

موضوع : [Post_Cat_Title]

نكوهش اسلام از رشوه

رشـوه يـكـى ازگـنـاهـان كـبـيـره اسـت ، چـنـانـچـه عـلاّمـه طـبـاطـبـايـى آن رااز مـوارد روشـن اكـل سـحـت دانـسـتـه (426) وامـام خـمـيـنـى (ره ) نـيـز اكل سحت را از گناهان كبيره مى داند. (427)ازاين رو، اسلام رشوه راباشدّت مورد نكوهش قرارداده ومحكوم مى كند.قرآن كريم مى فرمايد:

(وَلا تـَاءْكـُلُوا اءَمـْوالَكـُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ وَ تُدْلُوا بِهااِلَى الحُكّامِ لِتَاْكُلُوا فَريقاً مِنْ اَمْوالِ النّاسِ بِالاِْثْمِ) (428)

امـوال يـكـديـگـر رابـه نـاحـقّ نـخـوريـد وآن رابـه حـاكـمـان رشـوه نـدهـيـد تـا بـدان سـبـب اموال گروهى ديگر را به ناحقّ بخوريد.

پيامبراكرم صلى اللّه عليه وآله مى فرمايد:

(اَلرّاشى وَ الْمُرْتَشى وَ الْماشى بَيْنَهُما مَلْعُونُونَ) (429)

گيرنده ودهنده رشوه وكسى كه واسطه بين آن دو است همگى ملعون هستند.

منبع : tebyan.net

موضوع : [Post_Cat_Title]

پيامدهاى رشوه خوارى

حـرام خـوارى ورواجِ رشـوه دادن و رشـوه خـوردن پـيـامدها ومفاسد زيادى دارد كه در زير به چند نمونه از آنها اشاره مى كنيم :

الف ـ فساد مالى وادارى

ومـلت رابـه خـاك سـيـاه نـشـاند. چنان كه در رويارويى امام حسن مجتبى عليه السلام بامعاويه ، سـرداران لشـكـر او بـا رشـوه هـاى مـعاويه ، بانيروهاى تحت امر خويش به معاويه پيوستند و بـديـن وسـيـله سـپـاه امـام را در بـرابـر نـيـروهـاى مـعـاويـه متزلزل كردند و شد آنچه نبايد مى شد.(430)

ب ـ نقض قوانين وحقوق اجتماعى

قـانـون و عـدالت جـز نـامـى بـاقى نخواهد ماند، متخلّفين ومتجاوزين به حقوق وقوانين اجتماع از اجـراى قـانـون وعـدالت نمى هراسند ، وستمديدگان ومحرومان اجتماع هم از اجراى آن ماءيوسند؛ زيـرا مـى دانـنـد با تهيدستى كسى به فرياد آنهانخواهد رسيد. حضرت على عليه السلام مى فرمايد:

(...لا يـَنـْبـَغـى اَنْ يَكوُنَ الْوالِىَ عَلَى الْفُرُوُجِ وَ الدِّماءِ وَ الْمَغانِمِ وَ الْاءَحْكامِ وَ اِمامَةِالْمُسْلِمينَ، اَلْبـَخـيـلُ...وَ لاَ الْمـُرْتـَشـى فـى الْحـُكـْمِ

فـَيـَذْهـَبَ بـِالْحـُقـُوقِ وَ يـَقـِفَ بـِهـا دُونـَ الْمَقاطِعِ...) (431)

سـزاوار نـيست بخيل ،برناموس ، جان ، غنيمتها واحكام مسلمانان ، ولايت يابد وامامت آنان راعهده دار شـود وسـزاوار نـيـسـت كـسـى كـه درحـكـم رشـوه مـى گـيـرد بـرمـسـلمـانان ولايت يابد، تاحقوق راپايمال كند وآن را چنانكه بايد به صاحب حق نرساند.

با شيوع (رشوه خوارى ) و(رشوه پردازى )ديگر سنگ روى سنگ بند نمى شود وهيچ گونه تضمينى براى اجراى هيچ قانونى باقى نمى ماند.

ج ـ سنگدلى

شـن خـوردن مـال حـرام اسـت كـه چـون سـمـّى كـشـنـده حـيـات مـعـنـوى دل رانـابودمى كند وآن را چون سنگى جامد وسخت مى گرداند كه ديگر هر گونه سخن حقّ وپند وانـدرزى رانـمـى پـذيـرد وآه وناله هيچ مظلومى در او اثر نمى كند. چنانكه سخن امام حسين عليه السلام بر آن تصريح داشت (432) افـرادى هـسـتـنـد كـه وقـتـى كـارى را كـه مى دانند صد درصد گناه است شروع مى كنند، در وهله اوّل از ايـن كـار ناراحت هستند ولى كم كم باگناه و رشوه انس مى گيرند وديگر ناراحت نيستند و گـاهـى كـار بـه جـايـى مـى رسـد كـه آن را وظـيـفـه خـود بـلكـه وظـيـفـه ديـنـى خـود مـى پندارند.(433)

د ـ قبول نشدن دعا وعبادت

رشوه يكى از موانع قبولى دعا وعبادت است . رسول اكرم صلّى اللّه عليه وآله فرمود:

(مـَنْ اَكـَلَ لُقـْمـَةَ حـَرامٍ لَمْ تـُقـْبـَلْ لَهُ صـَلَواةٌ اَرْبـَعـيـنَ لَيْلَةً وَ لَمْ تُسْتَجَبْ لَهُ دَوعْوَةٌ اَرْبَعينَ صَباحاً وكُلُّ لَحْمٍ يُنْبِتُهُ الْحَرامُ فَالنّارُ اَوْلى بِهِ...) (434)

كـسـى كـه لقـمـه حـرامـى بـخـورد تـا چـهـل شـب نـمـازش قـبـول و تا چهل روز دعايش مستجاب نمى شود وهر گوشتى كه در بدن او از حرام روييده شود، پس آتش به آن سزاوارتر است .

(اِذا وَقـَعـَتِ الْلُّقـْمـَةُ مـِنْ حـَرامٍ فـِى جـَوْفِ الْعـَبـْدِ لَعـَنـَهُ كـُلُّ مـَلَكٍ فـىِالسَّمـواتـِ وَالْاءَرْضِ) (435)

هـرگـاه لقـمـه حرامى درشكم بنده اى قرارگيرد، هرفرشته اى درآسمانهاو زمين او رانفرين مى كند.

پس بسيار روشن است كه گناه وحرامخوارى ورشوه خوارى سبب مى شود كه دعا وعبادت بى اثر شود و مورد پذيرش درگاه الهى قرارنگيرد.

ه‍ـ سختى حساب وعذاب اخروى

در جمع كردن ثروت توجهى به حلال و حرام نكرده وبا رشوه خوارى ، ثروت اندوخته وروزى خـويـش رابـه دسـت آورده است دراين دنيا در دوزخى از آه يتيمان و درماندگان زندگى مى كند كه درآخـرت نـيـز بـه جـهـنـّمـى پاينده تبديل شده دمار از روزگارش درخواهد آورد. قرآن كريم مى فرمايد:

(اِنَّ الَذّينَ يَاءْكُلُونَ اَمْوالَ الْيَتامى ظُلْماً اِنَّما يَاءْكُلُونَ فى بُطُونِهِمْ ناراً) (436)

آنهاكه اموال يتيمان را از روى ستم مى خورند، آتش در دلهاى خود مى خورند.

پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه وآله مى فرمايد:

(لا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنَْنَبَتَ لَحْمُهُ مِنَ السُّحْتِ، اَلنّارُ اَوْلى بِهِ) (437)

كـسـى كـه گـوشـتـش از حـرامـخـوارى رويـيـده بـاشـد،داخـل بـهـشـت نخواهد شد و دوزخ براى او سزاوارتراست .

يك نكته

اگـر گـفـتـن حـقّ متوقّف بر دادن رشوه باشد، اسلام اجازه داده است براى جلوگيرى از ضرر و رسـيـدن بـه حـق ، انـسان رشوه بدهد، (438)ولى در اين صورت باز هم گرفتن رشوه حرام است . امام خمينى قدّس سرّه مى فرمايد:

(گـرفتن رشوه ودادن آن اگر منجرّ به حكمِ باطل گردد، حرام است ولى اگر كسى رسيدن به حـقـش مـتوقف بر پرداخت رشوه به قاضى باشد براى وى جايز است ، امّا براى گيرنده رشوه حرام مى باشد.) (439)

منبع : tebyan.net

موضوع : [Post_Cat_Title]

آثار فردی رشوه


قبل از برشمردن آثار فردی، تذکر این نکته لازم است که پیامدهای فردی رشوه خواری همان آثاری است که در روایات، برای مطلق حرام خواری ذکر گردیده و از آنجا که ما حُرمت رشوه را بیان کردیم، پیامدهای مذکور در این روایات شامل فرد رشوه خوار نیز می شود. اکنون به برخی از این آثار اشاره می کنیم: 
1. قساوت و سنگدلی

رشوه از مصادیق بارز «اکل مال به باطل» بوده و کسبی حرام محسوب می شود. خوراک و تغذیه انسان، به منزله بذری است که در زمین ریخته می شود؛ پس اگر آن خوراک و تغذیه، پاکیزه و حلال باشد، اثرش در قلب که به منزله سلطان بدن است، ظاهر می شود و از اعضا و جوارحش جز خیر و نیکی تراوش نمی کند؛ امّا اگر خوراک و تغذیه اش پلید و حرام باشد، آثار زیانبار معنوی در قلب آدمی دارد. خوردن مال حرام چون سمّی کشنده، حیات معنوی قلب را نابود می کند و آن را کدر و تیره و چون سنگی سخت می گرداند و در اثر قساوت و ظلمت، امید خیری به او نخواهد بود و دیگر هیچ گونه سخن حق و پند و اندرزی را نمی پذیرد و آه و ناله هیچ مظلومی در او اثر نمی کند.

در یکی از خطبه های امام حسین علیه السلام خطاب به لشکریان یزید چنین آمده است: «وَیْلَکُمْ مَا عَلَیْکُمْ ان تُنْصِتُوا اِلَیَّ فَتَسْمَعُوا قَوْلِی وَاِنَّمَا اَدْعُوکُمْ اِلَی سَبِیلِ الرَّشَادِ فَمَنْ اَطَاعَنِی کَانَ مِنَ الْمُرْشَدِینَ وَمَنْ عَصَانِی کَانَ مِنَ الْمُهْلَکِینَ وَکُلُّکُمْ عَاصٍ لِاَمْرِی غَیْرُ مُسْتَمِعٍ قَوْلِی فَقَدْ مُلِئَتْ بُطُونُکُمْ مِنَ الْحَرَامِ وَ طُبِعَ عَلَی قُلُوبِکُمْ؛ وای بر شما! چرا ساکت نمی شوید تا گفتارم را بشنوید! همانا من شما را به راه هدایت و رستگاری فرا می خوانم، هر کس از من پیروی کند، سعادتمند است و هر کس نافرمانی ام کند از هلاک شدگان است، شما همگی نافرمانی ام می کنید و به سخنم گوش نمی دهید، آری شکمهای شما از حرام پُر و بر قلبهایتان مهر زده شده است.»

افرادی هستند که وقتی به گناه بودن کاری مانند رشوه اطمینان کامل دارند، آن را شروع می کنند، در ابتدا از این کار ناراحت هستند، ولی کم کم با رشوه انس می گیرند و دیگر ناراحت نیستند و گاهی کار به جایی می رسد که آن را وظیفه خود، بلکه وظیفه دینی خود می پندارند.
2. قبول نشدن دعا و عبادت

رشوه، یکی از موانع قبولی دعا و عبادت است. پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله می فرمایند: «اِنَّ الْعَبْدَ لَیَرْفَعُ یَدَهُ اِلَی اللّهِ وَمَطْعَمُهُ حَرَامٌ فَکَیْفَ یُسْتَجَابُ لَهُ وَهَذَا حَالُهُ؛ همانا بنده دستش را [برای دعا[ به درگاه خدا بالا می برد در حالی که خوراکش حرام است. با چنین حالی، چگونه دعایش مستجاب می شود؟»

و نیز فرمودند: «مَنْ اَحَبَّ اَنْ یُسْتَجَابَ دُعَاؤُهُ فَلْیُطَیِّبْ مَطْعَمَهُ وَمَکْسَبَهُ؛ هر کس دوست دارد دعایش مستجاب شود، باید آنچه را می خورد و کسب می کند، پاکیزه نماید.»
3. سختی حساب و عذاب اخروی

کسی که در جمع کردن ثروت توجهی به حلال و حرام نکرده و با رشوه خواری ثروت اندوخته و روزی خویش را به دست آورده است، در این دنیا در دوزخی از آه یتیمان و درماندگان زندگی می کند که در آخرت به جهنمی پاینده تبدیل شده و هلاکش می گرداند.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند: «لاَ یَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ نَبَتَ لَحْمُهُ مِنَ السُّحْتِ النَّارُ اَوْلی بِهِ؛ کسی که گوشتش از حرام روییده باشد، داخل بهشت نخواهد شد و دوزخ برای او سزاوارتر است.»

در روایتی دیگر از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله آمده است که حضرت حق می فرماید: «مَنْ لَمْ یُبَالِ مِنْ اَیِّ بَابٍ اکْتَسَبَ الدِّینَارَ وَالدِّرْهَمَ لَمْ اَبَالِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ مِنْ اَیِّ اَبْوَابِ النَّارِ اَدْخَلْتُهُ؛ هر کس باکی نداشته باشد که دینار و درهم را از کجا به دست می آورد، من هم روز قیامت باکی ندارم که او را از کدام در وارد آتش جهنم کنم.»

و نیز در روایات آمده است که: «زن و فرزندان آدمی در روز قیامت به او می آویزند و او را در موقف حضور پروردگار باز می دارند و می گویند: پروردگارا! حق ما را از این شخص بستان! به درستی که ما جاهل به احکام شریعت بودیم و او ما را تعلیم نکرد و غذای حرام به ما خورانید و ما عالم به آن نبودیم.»

منبع : hawzah.net

موضوع : [Post_Cat_Title]

اثر وضعي شيوع ربا و رشوه



عَن رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله و سلم:  

ما مِن قَومٍ يَظهَرُ فيهِمُ الرِّبا إلّا اُخِذُوا بِالسِّنَهِ وَ ما مِن قَومٍ يَظهَرُ فيهِمُ الرُّشا اِلّا اُخِذُوا بِالرُعب

از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده که فرمود:

هيچ قومی نيست كه ربا در ميان آنها شايع شود مگر اين كه مبتلا به قحطی ‏شوند و هيچ قومی نيست كه رشوه در ميان آنها رايج شود مگر اين كه دچار ترس و وحشت ‏شوند.

نهج الفصاحه ح 2693  

موضوع : [Post_Cat_Title]

عنوان مقاله: رشوه و ارتشا ء

 تهیه کننده : رضا الماسی

معنی رشوه:

رشوه در آموزه های دینی:

رشوه در قالب هدیه:

علل رشوه خواری:

آثار و پیامدهای رشوه خواری :

راه حل چیست؟

منابع:

1- قرآن کریم

2- نهج البلاغه

3- مستدرک الوسایل

4- بحار الانوار

لطفا برای بهبودی وبلاگ نظر بدهید و اگر مطلبی دارید که مفید است به abdekhodam@yahoo.com ایمیل کنید تا با نام خودتان در وبلاگ درج شود ، با تشکر ، یا علی .