نياز علماي اسلام به علوم رياضي
فقهاي اسلام در اكثر ابواب فقه نيازمند به علوم رياضي اند. مثلا در مسأله كر به دانستن قواعد هندسي نياز دارند تا مساحت ظروف را براي معرفت مقدار كر كه بايد به حسب مساحت چهل و دو وجب و هفت هشتم وجب بوده باشد تحصيل كنند چنانكه علامه شيخ بهايي در كتاب فقهي خود به نام « الحبل المتين» به تفصيل در بدست آوردن مساحت ظروف مطابق اصول هندسي بحث كرده است.
فقيه، در وقت و هلال و قبله نياز به دانستن علم هيأت و نجوم دارد چنانكه در ارث به معرفت موازين حساب، احتياج مبرم دارد. علامه حلي در تحقيق فجر اول و ثاني يعني صبح قويم علم هيأت و مثلثات كروي بحث كرده است كه شيخ بهايي با اينكه خود عالم متضلع در اين فنون است در ابتداي كتاب مفتاح الفلاح در تحقيق مطلب مذكور، به نقل عبارت موجز تذكره تبرك جسته است. به راستي علماي بزرگ ما در هر فن مرد يك فن و دائرة المعارفي ناطق، و كتابخانه اي حي و متحرك بودند.
صاحب جواهر كه از فقهاي بزرگ اسلام است در بحث قبله جواهر از مقدس اردبيلي نقل مي كند كه وي گفت براي معرفت قبله ستاره قطبي به نام جدي را با قصبه اي يعني ني ميان تهي رصد كرده است.
و نيز علامه حلي بسياري از مسادل فقهي كتاب قواعد را كه يكي از متون فقهي اماميه است مثلا مسائل وصايا را، به قواعد جبر ومقابله حل كرده است.
در وقف نامه مدرسه سپهسالار قديم تهران، قيد شده است كه استاد آن مدرسه بايد كسي باشد كه از عهده تدريس قواعد علامه برآيد.
هزارويك نكته/نكته553
|
